School Education Department Order: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ‘ಪಿಎಂ ಪೋಷಣ್’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಈಗ ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದನ್ನು ತರಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೊದಲು ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಎನ್ಜಿಒಗಳ ಮೂಲಕ ಸರಬರಾಜಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬೇಯಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ವಿತರಣಾ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ಮುಂದೆ ಆಯಾ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿತರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮವು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದ್ದು, ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ ಆತಂಕ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾದ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಯೋಜನೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಗಳು
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಾಲಾ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಯುಕ್ತ ಆಹಾರ ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರವು 2022ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆ ವಿತರಣೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಯೂಟ ತಯಾರಿಸುವ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಬೇಯಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇಸ್ಕಾನ್ ಅಥವಾ ಅದಮ್ಯ ಚೇತನದಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಬೇಯಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಡುಗೆ ಮನೆ, ಗ್ಯಾಸ್ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಂತಹ ಶಾಲೆಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆ ವಿತರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು 2025-26ನೇ ಸಾಲಿನ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಶೇಷ ಅನುದಾನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಇದರ ಅನ್ವಯ, ಅಡುಗೆ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್, ಸ್ಟವ್ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ (ಪೈಲಟ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಇದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಇಲಾಖೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.
ಅನುದಾನದ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸವಾಲುಗಳು
ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿ ಮೊಟ್ಟೆಗೆ ಒಟ್ಟು 6 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಈ 6 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
- ಮೊಟ್ಟೆಯ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆ: 5 ರೂಪಾಯಿ
- ಇಂಧನ ಅಥವಾ ಗ್ಯಾಸ್ ವೆಚ್ಚ: 50 ಪೈಸೆ
- ಮೊಟ್ಟೆ ಸುಲಿಯುವ ಕೂಲಿ: 30 ಪೈಸೆ
- ಸಾಗಾಣಿಕೆ ವೆಚ್ಚ: 20 ಪೈಸೆ
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಗ್ಯಾಸ್ ಸ್ಟವ್ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಆರಂಭಿಕ ಅನುದಾನ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ ರೀಫಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಹೆಗಲಿಗೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ 50 ಪೈಸೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ತುಂಬಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಬೆಲೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಉಳಿದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ಈಗ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಕರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರುವ ಆತಂಕಗಳು
ಬೋಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಇಂತಹ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಕೆಲಸದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿರುವುದು ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳು ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಚಿಂತೆಗೀಡುಮಾಡಿವೆ:
- ಗ್ಯಾಸ್ ರೀಫಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಸವಾಲು: ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ 50 ಪೈಸೆ ಮೊತ್ತವು ಸಿಲಿಂಡರ್ ರೀಫಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಸಾಲುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ತಮ್ಮ ಕೈಯಿಂದ ಹಣ ಹಾಕಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರಬಹುದು.
- ಹೆಚ್ಚಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಖರೀದಿಸುವುದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು, ಬೇಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿತರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧನಾ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
- ಎನ್ಜಿಒ ಶಾಲೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ: ಇಸ್ಕಾನ್ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಊಟ ಪಡೆಯುವ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಸಹಾಯಕರಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರೇ ನೇರವಾಗಿ ಅಡುಗೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಭಯ: ಶಾಲಾ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ತರಬೇತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕ್ರಮಗಳು
ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಕೆಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತರುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅನುದಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ಕೇವಲ 50 ಪೈಸೆ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚದ ಬದಲು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಗ್ಯಾಸ್ ದರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ, ಮೊಟ್ಟೆ ಬೇಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಲಿಯಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಹಾಯಕರನ್ನು ನೇಮಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಡುಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಗೌರವಧನ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈಗಾಗಲೇ ಸಾವಿರಾರು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ನೀಗಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಶಿಕ್ಷಕರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವ ಸಂಭವವಿದೆ.
ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ವಿತರಣೆಯು ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಶಿಕ್ಷಕರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬುದು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಗೆಹರಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನೀವು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು: ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಇಲಾಖೆ ಪಿಎಂ ಪೋಷಣ್ ಕರ್ನಾಟಕ
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು – FAQs
- ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ?
ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ. - ಪ್ರತಿ ಮೊಟ್ಟೆಯ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟು?
ಸರ್ಕಾರವು ಒಂದು ಮೊಟ್ಟೆಗೆ ಒಟ್ಟು 6 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆ 5 ರೂ., ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚ 50 ಪೈಸೆ, ಮೊಟ್ಟೆ ಸುಲಿಯಲು 30 ಪೈಸೆ ಮತ್ತು ಸಾಗಾಣಿಕೆಗಾಗಿ 20 ಪೈಸೆಯನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. - ಈ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯೇನು?
ಗ್ಯಾಸ್ ರೀಫಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ನೀಡುವ 50 ಪೈಸೆ ಹಣವು ಸಾಕಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.
