ಅಬ್ರಹಾಂ ಒಪ್ಪಂದ: ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದ ಚದುರಂಗದಾಟದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ನಡೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಸದ್ಯದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ತಂದಿರುವ ಅಬ್ರಹಾಂ ಒಪ್ಪಂದವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಾಲಿಗೆ ನುಂಗಲಾರದ ತುತ್ತಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವಂತೆ ಟ್ರಂಪ್ ನೀಡಿರುವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸೂಚನೆಯು ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಅಬ್ರಹಾಂ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಹೊಸ ಬೇಡಿಕೆ
ಅಬ್ರಹಾಂ ಒಪ್ಪಂದವು ಮೂಲತಃ 2020ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರುವುದು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯುಎಇ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈಗ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಕತಾರ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯಂತಹ ಪ್ರಭಾವಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಈ ಬೇಡಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಲಹೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕದ ದೇಶಗಳನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುವುದು ಎಂಬ ಸುಳಿವನ್ನು ಅವರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಂತಹ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ದೇಶಕ್ಕೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಧರ್ಮಸಂಕಟ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತನ್ನ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಲ್ಲ. ಮಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ ಅವರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಪರ ನಿಲುವು ತಳೆದಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಈಗ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆ ಕೈಜೋಡಿಸುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಬಹುದು:
- ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಒತ್ತಡ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಹೋರಾಟದ ಜೊತೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ ದೇಶದ ಒಳಗಡೆ ಭಾರಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
- ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ: ಈಗಾಗಲೇ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟಿರುವ ಶೆಹಬಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ರಾಜಕೀಯ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಬಹುದು. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಇದನ್ನು ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಖಚಿತ.
- ಸೈನ್ಯದ ನಿಲುವು: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸೇನೆಯ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದು. ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಆಸಿಮ್ ಮುನೀರ್ ಅವರು ಅಮೆರಿಕದ ಜೊತೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಬಯಸಿದ್ದರೂ, ಇಸ್ರೇಲ್ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟಕರ.
ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರ ಚಕಿತಗೊಳಿಸಿದ ಟ್ರಂಪ್ ನಡೆ
ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ‘ಟ್ರುತ್ ಸೋಶಿಯಲ್’ನಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಕತಾರ್ ಮೊದಲು ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಜಗತ್ತಿನ ನಾಯಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸೌದಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದರೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸೌದಿ ಕೂಡ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಯುವವರೆಗೂ ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆ ಅಧಿಕೃತ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿದೆ.
ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ದ್ವಿರಾಷ್ಟ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡದೆ, ಕೇವಲ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ಪ್ರಭಾವ
ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ನೇರ ಸಂಘರ್ಷವು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದೆ. ಇರಾನ್ ಅನ್ನು ಈ ಭಾಗದ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿರುವ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ, ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದು ಬಲಿಷ್ಠ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿವೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಇರಾನ್ನ ನೆರೆರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇರಾನ್ ಜೊತೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಬಂಧ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಇರಾನ್ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯವೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕಿದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಾಲಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಐಎಂಎಫ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ನೆರವಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಅಮೆರಿಕದತ್ತ ನೋಡಲೇಬೇಕಿದೆ. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ‘ಬಿಡಲಾಗದ ನಂಟು, ಹಿಡಿಯಲಾಗದ ಹಠ’ ಎಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
ಭಾರತದ ನಿಲುವು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ
ಭಾರತವು ಈಗಾಗಲೇ ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆ ಉತ್ತಮ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ದ್ವಿರಾಷ್ಟ್ರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆಗಿನ ಅದರ ಗಾಢ ಸ್ನೇಹವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ನುಂಗಲಾರದ ತುತ್ತಾಗಿದೆ. ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿದರೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯವೂ ಇದೆ.
ಭವಿಷ್ಯದ ಹಾದಿ ಏನು?
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಇಶಾಕ್ ದರ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಜನರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆ ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒತ್ತಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ. ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಈ ನಡೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೀತಲ ಸಮರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಬಹುದು.
ಈ ಬರಹದ ಮೂಲ ಲೇಖಕರು ಗಿರೀಶ್ ಲಿಂಗಣ್ಣ ಅವರು, ಇವರು ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರು. ಇವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯು ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಲಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: ಅಮೆರಿಕ ವಿದೇಶಾಂಗ ಇಲಾಖೆ: [suspicious link removed] ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ: https://mofa.gov.pk/
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು – FAQs
- ಅಬ್ರಹಾಂ ಒಪ್ಪಂದ ಎಂದರೆ ಏನು? ಅಬ್ರಹಾಂ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಮೆರಿಕದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಅರಬ್ ದೇಶಗಳ (ಯುಎಇ, ಬಹ್ರೇನ್ ಇತ್ಯಾದಿ) ನಡುವೆ ಏರ್ಪಟ್ಟ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಈ ದೇಶಗಳು ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ರಾಯಭಾರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.
- ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಏಕೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದೆ? ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇಶ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಅಲ್ಲಿನ ಆಕ್ರಮಣ ನಿಲ್ಲಿಸುವವರೆಗೆ ಆ ದೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.
- ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಆಗುವ ತೊಂದರೆ ಏನು? ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಅಮೆರಿಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ನೆರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಒಕ್ಕೂಟಗಳಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.









