
ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಿಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು: ಐಟಿ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ನಿರ್ಣಾಯಕ
Motor Accident Compensation – ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕುವ ವಿಧಾನದ ಕುರಿತು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶವೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ, ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ (IT Returns) ಅಂದರೆ ಐಟಿಆರ್ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾದ ಆದಾಯವನ್ನೇ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು – ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಸಂಜಯ್ ಕರೋಲ್ ಮತ್ತು ಎನ್. ಕೋಟೀಶ್ವರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಮೃತರ ನೈಜ ಆದಾಯವನ್ನು ಮರು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಿರುವುದು ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಏನಿದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶ
ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಅನೇಕ ಗೊಂದಲಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿಖರವಾದ ಆದಾಯ ಎಷ್ಟು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ವಾದ-ವಿವಾದಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾದ ಆದಾಯವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮೃತರ ಅವಲಂಬಿತರಿಗೆ ದೊರಕಬೇಕಾದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಕೇವಲ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿರದೆ, ಅದು ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಸಮಂಜಸವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಅವರು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಪೀಠ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಘಟನೆಯ ವಿವರ
ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಹೊರಬರಲು ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಕರಣವು 2006ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನದ ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಗೇನಾ (32 ವರ್ಷ) ಎಂಬುವವರು ಜೂನ್ 27, 2006 ರಂದು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನೊಂದಿಗೆ ಜೈಪುರದಿಂದ ಅಜ್ಮೀರ್ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ವೇಳೆ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯೆ ಎದುರಿನಿಂದ ಬಂದ ಟ್ರಕ್ ಒಂದು ಇವರ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಭೀಕರವಾಗಿ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಿತ್ತು. ಈ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.
ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇವರ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣದಿಂದ ಕುಟುಂಬವು ಆಧಾರಸ್ತಂಭವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿತ್ತು. ಪರಿಹಾರ ಕೋರಿ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು.
ವಾದ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಮೃತ ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪರ ವಕೀಲರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದರು. ಮೃತರು 2004-05ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ 84,000 ರೂಪಾಯಿ ಹಾಗೂ 2005-06ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 1,26,000 ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ಅವರ ಆದಾಯವು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು.
ಆದರೆ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತಗಳ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು (Tribunal) ಮೃತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿತ್ತು. ಕೇವಲ 84,000 ರೂಪಾಯಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ವಾರ್ಷಿಕ ಶೇ. 7.5 ರಷ್ಟು ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟು 9,74,000 ರೂಪಾಯಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ ಕುಟುಂಬ
ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ನೀಡಿದ ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತವು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಪರಿಹಾರ ಹೆಚ್ಚಳ ಕೋರಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಕುಟುಂಬದ ವಾದವನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು 16,01,200 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.
ಆದರೆ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲೂ ಮೃತರ ನೈಜ ಆದಾಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಕುಟುಂಬವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತು. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪ್ರಕರಣದ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮರಣಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಐಟಿ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅವರ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಸರಾಸರಿ 1,00,000 ರೂಪಾಯಿ ಎಂದು ಮರು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು 19,09,900 ರೂಪಾಯಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು. https://www.sci.gov.in/
ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಮೂಲಕ, ಅಪಘಾತ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತರು ಅಥವಾ ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳೇ ಅವರ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಇದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.
ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರದ ಕುರಿತ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಆದೇಶವೇನು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೃತಪಟ್ಟಾಗ, ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲು ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ (IT Returns) ನಲ್ಲಿನ ಆದಾಯವನ್ನೇ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಯಾರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಸಂಜಯ್ ಕರೋಲ್ ಮತ್ತು ಎನ್. ಕೋಟೀಶ್ವರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಮೃತ ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ವಯಸ್ಸು ಎಷ್ಟಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಪಘಾತ ಯಾವಾಗ ಸಂಭವಿಸಿತು ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ 32 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಅಪಘಾತವು ಜೂನ್ 27, 2006 ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು.
ಮೃತರು ಯಾವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮೃತ ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರ (Transport Business) ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು (Tribunal) ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ 9,74,000 ರೂಪಾಯಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಎಷ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಿತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು 16,01,200 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ಪರಿಹಾರ ಎಷ್ಟು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮರು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆಸಿ ಒಟ್ಟು 19,09,900 ರೂಪಾಯಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ಮೃತರ 2005-06ನೇ ಸಾಲಿನ ಆದಾಯ ಎಷ್ಟೆಂದು ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2005-06ನೇ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರು 1,26,000 ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿದ್ದರು.
ಪರಿಹಾರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಯಾವ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ ಪರಿಹಾರವು ಕೇವಲ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರಬಾರದು, ಅದು ‘ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಸಮಂಜಸ’ (Just and Reasonable) ಆಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಅಂಶಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ.
ಈ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಆಗುವ ಅನುಕೂಲವೇನು ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರ ಕೋರುವಾಗ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಪ್ರಬಲ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ, ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಅಥವಾ ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

| ಇದನ್ನೂ ಓದಿ |
| ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಶಗಳು 2025 |
| ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಶಗಳು 2025 |
| ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು (Govt Schemes) |
ಉದ್ಯೋಗ ಸುದ್ದಿಗಳು







