SC/ST Act: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವುದು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ದುರ್ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ಹೊಸ ತೀರ್ಪು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಕೇವಲ ‘ನಿಂದನೀಯ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ’ ಅಥವಾ ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಮಾತುಗಳು SC/ST ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಕೃತ್ಯವು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕಾದರೆ, ಆ ಕೃತ್ಯವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜಾತಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಆತನನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. SC/ST Act
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ.ಬಿ. ಪಾರ್ದಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ಅಲೋಕ್ ಆರಾಧೆ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವಾಗ, ಬಲಿಪಶು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಆ ಘಟನೆಯನ್ನು ದೌರ್ಜನ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಪಾಟ್ನಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಹಿಂದೆ ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಪು ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯ ವೇಳೆ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ನಿಂದನೆ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 3(1)(r) ಮತ್ತು 3(1)(s) ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
SC/ST ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗುವ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಈ ಎರಡು ಸೆಕ್ಷನ್ಗಳ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ:
- ಸೆಕ್ಷನ್ 3(1)(r): ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾಗಬೇಕಾದರೆ ಎರಡು ಷರತ್ತುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ದೂರುದಾರರು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರಬೇಕು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಆರೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದೂರುದಾರರ ಜಾತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದೇ, ಅವರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಿಂದಿಸಿರಬೇಕು.
- ಸೆಕ್ಷನ್ 3(1)(s): ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಆ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ಜಗಳದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ನಿಂದನೀಯ ಪದಗಳು ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ನಿಂದನೆಯು ‘ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ’ ಎಂಬುದು ಸಾಬೀತಾಗುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೋಟ ಅಥವಾ ಪಬ್ಲಿಕ್ ವ್ಯೂ ಎಂದರೇನು?
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೋಟ’ (Public View) ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಅನೇಕ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಘಟನೆಯು ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಇಲ್ಲದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದರೆ ಅದನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ತರುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವಂತೆ ಜಾತಿ ನಿಂದನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ, ಎಫ್ಐಆರ್ ಅಥವಾ ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ನಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಗಳು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಕೃತ್ಯ ಎಸಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಆರೋಪಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಕಾನೂನಿನ ದುರ್ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
- ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶ: ಆರೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದೂರುದಾರರ ಜಾತಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
- ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಅಗತ್ಯ: ಎಫ್ಐಆರ್ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಪಗಳಿದ್ದರೆ ಸಾಲದು, ಘಟನೆಯ ನಿಖರ ವಿವರ ಮತ್ತು ಬಳಸಲಾದ ಪದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇರಬೇಕು.
- ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ರದ್ದು: ಪಾಟ್ನಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದ ಫೆಬ್ರವರಿ 15, 2025 ರ ಆದೇಶವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.
- ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು: ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಜಗಳಗಳನ್ನು ಜಾತಿ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಈ ತೀರ್ಪು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ. ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವ ಮೊದಲು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಘಟನೆಯ ಹಿಂದಿನ ನೈಜ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವಶ್ಯಕ ಎಂದು ಈ ತೀರ್ಪು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾನೂನು ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ತೀರ್ಪುಗಳ ಪ್ರತಿಗಳಿಗಾಗಿ ನೀವು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು.
ಅಧಿಕೃತ ಲಿಂಕ್ಗಳು:
ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು – FAQs
1. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ನಿಂದನೆಗಳು ಅಪರಾಧವೇ?
ಇಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಿಂದನೆ ಅಪರಾಧವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ನಿಂದನೆಯು ಅವನ ಜಾತಿಯನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ SC/ST ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇತ್ತೀಚಿನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಷರತ್ತುಗಳು ಯಾವುವು?
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ದೂರುದಾರರು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಬೇಕು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಆರೋಪಿಯು ಮಾಡಿದ ಅವಮಾನ ಅಥವಾ ಬೆದರಿಕೆಯು ದೂರುದಾರರ ಜಾತಿ ಗುರುತಿನ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
3. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಏಕೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು?
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಎಫ್ಐಆರ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ನಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಗಳು ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ನಿಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಆರೋಪಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.
