New school application Karnataka: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬಯಸುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಇದೊಂದು ಸುವರ್ಣಾವಕಾಶ. ರಾಜ್ಯ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಇಲಾಖೆಯು 2026-27ನೇ ಸಾಲಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಅನುದಾನರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದಂತೆ ಈ ಬಾರಿಯೂ ಇಲಾಖೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಪಾರದರ್ಶಕ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಹೊಸ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ನೀವು ಹೊಸದಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಥವಾ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇಲಾಖೆಯು ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಈ ಸುತ್ತೋಲೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಇರಬೇಕಾದ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅರ್ಹತೆಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬಯಸುವವರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾನೂನಿನಡಿ ನೋಂದಾಯಿತವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲೇಬೇಕು. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನಿಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ: New school application Karnataka
- ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ 1960: ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತವಾದ ಯಾವುದೇ ಸಂಘಗಳು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
- ಭಾರತೀಯ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆ 1882: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಧರ್ಮದಾಯ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
- ಕಂಪನಿ ಕಾಯ್ದೆ 2013: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 8 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತವಾದ ಲಾಭರಹಿತ ಕಂಪನಿಗಳು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಅರ್ಹವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
- ಲಾಭರಹಿತ ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ಯಾವುದೇ ವಾಣಿಜ್ಯ ಲಾಭದ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್.ಎಲ್.ಪಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕನಿಷ್ಠ 3 ವರ್ಷಗಳ ಆಡಿಟ್ ವರದಿ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಅರ್ಜಿಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಶಾಲಾ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಜಮೀನಿನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಮಾನದಂಡಗಳು
ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಮೈದಾನ ಮತ್ತು ಕೊಠಡಿಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಶಾಲೆಯು ಇರುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಮೀನಿನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಇರಬೇಕು:
1. ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಥಮಿಕದಿಂದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯವರೆಗೆ:
- ಬೆಂಗಳೂರು (ಬಿಬಿಎಂಪಿ) ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳು: ಕನಿಷ್ಠ 2000 ಚದರ ಮೀಟರ್ ಜಮೀನು ಇರಬೇಕು.
- ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು (ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ): ಕನಿಷ್ಠ 4000 ಚದರ ಮೀಟರ್ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
2. ಕೇವಲ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಥವಾ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಾದರೆ:
- ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಕನಿಷ್ಠ 1500 ಚದರ ಮೀಟರ್ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವಿರಬೇಕು.
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಕನಿಷ್ಠ 3000 ಚದರ ಮೀಟರ್ ಜಮೀನು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಕೊಠಡಿಗಳ ಅಳತೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ: ಪ್ರತಿ ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿಯು ಕನಿಷ್ಠ 18*20 ಅಡಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಥಮಿಕಕ್ಕೆ 2, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ (1 ರಿಂದ 8 ನೇ ತರಗತಿ) ಕನಿಷ್ಠ 8 ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 2 ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೊಠಡಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.
ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನ
ಹೊಸ ಶಾಲೆಗಳ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮೂಲಕವೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಶುಲ್ಕದ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
- ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ: ನೀವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ 2,500 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಂದ 15,000 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಶುಲ್ಕವಿರುತ್ತದೆ.
- ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ: ಏಕರೂಪವಾಗಿ 50,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ: ಹೊಸ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು 1,00,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕು.
- ಸಂಯೋಜಿತ ಶಾಲೆ (ಬಿಬಿಎಂಪಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ): ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಥಮಿಕದಿಂದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯವರೆಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು 1,65,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಶುಲ್ಕವಿರುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳು:
- ನಗದು ಅಥವಾ ಚಲನ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಮಾರ್ಚ್ 30, 2026 ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿದೆ.
- ಆನ್ಲೈನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಏಪ್ರಿಲ್ 2, 2026 ರವರೆಗೆ ಕಾಲಾವಕಾಶವಿದೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರು ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ schooleducation.karnataka.gov.in ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ತಮ್ಮ ವಿವರಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಬೇಕು.
ಕಡ್ಡಾಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಯೋ ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್ ನಿಯಮ
ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಲಾಖೆಯು ಹೊಸ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
- ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆ (PWD) ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ: ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಅನುಮೋದಿತ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
- ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ: ಶಾಲಾ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಪತ್ರ (NOC) ಪಡೆಯಬೇಕು.
- ಜಿಯೋ ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಫೋಟೋ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ: ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡದ ಫೋಟೋ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬೇಕು. ಇವುಗಳನ್ನು ಜಿಯೋ ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ಆ ಫೋಟೋಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ನಿಖರವಾದ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ರೇಖಾಂಶದ ವಿವರಗಳು ದಾಖಲಾಗಿರಬೇಕು.
ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡದೆ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು (BEO) ಖುದ್ದಾಗಿ ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ
ಹೊಸ ಶಾಲೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಆಯಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಉಪನಿರ್ದೇಶಕರ (DDPI) ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದ್ದು, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಹಾವಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗದಂತೆ ಇಲಾಖೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.
ಅಧಿಕೃತ ಲಿಂಕ್: schooleducation.karnataka.gov.in
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು – FAQs
- ಹೊಸ ಶಾಲೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಜಮೀನು ಸ್ವಂತದ್ದೇ ಆಗಿರಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದೇ?
ಶಾಲೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಜಮೀನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತವಾಗಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ 30 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಲೀಸ್ (ಗುತ್ತಿಗೆ) ಪಡೆದಿರಬೇಕು. ಬಾಡಿಗೆ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ ನಡೆಸಲು ಇಲಾಖೆಯು ಕೆಲವು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಲೀಸ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್ ಹೊಂದಿರುವುದು ಸೂಕ್ತ. - ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಈ ಅರ್ಜಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆಯೇ?
ಇಲ್ಲ, ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆಯು ಕೇವಲ ಹೊಸದಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಡೈಸ್ ಕೋಡ್ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆಗಳ ತರಗತಿಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. - ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಶಾಲೆಗೆ ಅನುಮತಿ ಸಿಗಲು ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ?
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಭೌತಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಲು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಅಂದರೆ ಮೇ ಅಥವಾ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಇಲಾಖೆಯು ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
