KPS-Magnet Schools Karnataka: ಕರ್ನಾಟಕದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 2025 ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಯ ವರ್ಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಈಗ ಹೊಸ ಸವಾಲು ಎದುರಾಗಿದೆ. ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಕೆಪಿಎಸ್-ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್’ ಎಂಬ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಒಂದು ಕಡೆ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಸಾವಿರಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಶಾಲೆಗಳ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತೆ ಹಬ್ಬಿವೆ.
ಏನಿದು ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲಾ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ?
ಅಮೆರಿಕಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರುವ ‘ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಸ್ಕೂಲ್’ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವು ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ, ನುರಿತ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ‘ಕಾಂತೀಯ ಶಕ್ತಿ’ (Magnet) ಈ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು 2025ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದ ಆದೇಶದಂತೆ, ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 700 ಇಂತಹ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕದ ಓದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್, ಕಲೆ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಪೋಷಕರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳತ್ತ ಸೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.
6 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಶಾಲೆಗಳ ವಿಲೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರವು ‘ವಿಲೀನ’ (Consolidation) ಎಂಬ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಬಹುದು:
- ಪ್ರತಿ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆಯು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ 6 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
- ಈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ 3 ರಿಂದ 5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಒಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ವಾದ.
- ಕೇಂದ್ರ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಕೆಜಿಯಿಂದ ಪಿಯುಸಿ ವರೆಗೆ ಬೋಧನೆ ಇರುವುದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಶಾಲೆ ಬದಲಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
25 ಸಾವಿರ ಶಾಲೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಆತಂಕದ ನೆರಳು
ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಆತಂಕಕಾರಿ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಶಾಲೆಗಳ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ 50ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿರುವ ಸುಮಾರು 25,000 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. ಈ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಲುವಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ಬಂದಂತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ 25 ಸಾವಿರ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಜನರಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಶಾಲೆಯೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಕಟ್ಟಡವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ. ಹಳ್ಳಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಕ್ಷಣ ಈಗ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಬಡ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರ ಆತಂಕವಾಗಿದೆ.
ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಭರವಸೆ
ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಸಣ್ಣ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೇ ಶಿಕ್ಷಕರು ಐದೂ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುವುದನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ:
- ವಿಶಾಲವಾದ ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೈಟೆಕ್ ಲ್ಯಾಬ್ಗಳು.
- ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವ ಅವಕಾಶ.
- ನುರಿತ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕ.
- ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಕ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವುದು.
- ದೂರದಿಂದ ಬರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದಲೇ ಸಾರಿಗೆ (ಬಸ್) ಸೌಲಭ್ಯ.
ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಡೊನೇಷನ್ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಕೆಪಿಎಸ್-ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳು ವರದಾನವಾಗಲಿವೆ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಆಶಯ.
ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಿರೋಧ
ಯೋಜನೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಡೆತಡೆಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ 6 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಶಾಲೆಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಪೋಷಕರು ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ಸೌಲಭ್ಯವು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಮಕ್ಕಳ ಹಾಜರಾತಿ ಕುಸಿಯಬಹುದು.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದ ಶಾಲೆಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅದು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ವಾದವೂ ಇದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ತುಮಕೂರು, ರಾಮನಗರ ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಶಿಕ್ಷಣವು ಹಕ್ಕು ಎಂಬ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ಮಗುವಿಗೆ ತನ್ನ ಹತ್ತಿರದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.
ಸಮಾರೋಪ: ಬದಲಾವಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯವೇ?
ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ಸಣ್ಣ ಶಾಲೆಗಳ ಬಲಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಬಾರದು. ಕೆಪಿಎಸ್-ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡದೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಕ್ಕಳ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರರಷ್ಟು ಭರವಸೆ ನೀಡಬೇಕಿದೆ. 25 ಸಾವಿರ ಶಾಲೆಗಳ ಭವಿಷ್ಯವು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಈ ನಾಡಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ
ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು – FAQs
1 ಕೆಪಿಎಸ್-ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆ ಎಂದರೇನು?
ಇದು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಶಾಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಣ್ಣ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
2 ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಎಷ್ಟು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ?
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 700 ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ.
3 ಸಣ್ಣ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಕಾರಣವೇನು?
ದಾಖಲಾತಿ ಸಂಖ್ಯೆ 50ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
4 ವಿಲೀನವಾಗುವ ಶಾಲೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಇರುತ್ತದೆಯೇ?
ಹೌದು, ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆಗೆ ಬರಬೇಕಾದ ದೂರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವೇ ಉಚಿತ ಅಥವಾ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
5 ಈ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಇರುತ್ತದೆಯೇ?
ಹೌದು, ಕೆಪಿಎಸ್-ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಶಿಕ್ಷಣವೂ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲಿದೆ.
