Last updated on December 14th, 2025 at 08:16 am
Indian Railways New Rule: ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ದೇಶದ ಜೀವನಾಡಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೂರದ ಊರುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ರೈಲು ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಅಗ್ಗದ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಹಿರಿಯ ಜೀವಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಅದು ಸೀಟುಗಳ ಹಂಚಿಕೆ. ವಯಸ್ಸಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಬರ್ತ್ ಅಂದರೆ ಅಪ್ಪರ್ ಬರ್ತ್ ಹತ್ತುವುದು ನರಕಯಾತನೆಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮನಗಂಡಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದು, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಿಹಿ ಸುದ್ದಿ ನೀಡಿದೆ.
ರೈಲ್ವೆಯು ತನ್ನ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು, 45 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ ಪಡೆಯಲು ಪರದಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಆಗುವ ಲಾಭಗಳೇನು ಎನ್ನುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ ಹಂಚಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಹಿಂದೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಕೌಂಟರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ ಬೇಕೆಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಸೀಟುಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಿಡಲ್ ಅಥವಾ ಅಪ್ಪರ್ ಬರ್ತ್ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಹಿರಿಯರು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಟಿಟಿಇ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಸೀಟು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಡುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಐಆರ್ಸಿಟಿಸಿ (IRCTC) ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅರ್ಹ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಲಿಂಗವನ್ನು ನಮೂದಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶೇಷ ವರ್ಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ಗಳು ಖಾಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಈ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಕೆಳಭಾಗದ ಆಸನಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಮರೆತರೂ, ಸಿಸ್ಟಮ್ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೇ ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.
ಯಾರಿಗೆಲ್ಲ ಸಿಗಲಿದೆ ಈ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯ?
ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ಈ ಹೊಸ ಆದ್ಯತೆಯ ನಿಯಮವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಗದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ:
- ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು: 60 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 58 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರು.
- ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಯರು: 45 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವಯಸ್ಸಿನ ಯಾವುದೇ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು.
- ಗರ್ಭಿಣಿಯರು: ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಮೂರು ವರ್ಗದ ಜನರು ರೈಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರಿ ಮೇಲಿನ ಸೀಟಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾದ್ದರಿಂದ, ಮಾನವೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರೈಲ್ವೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ಕೋಚ್ನಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಿರುವ ಸೀಟುಗಳ ವಿವರ
ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು, ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ವಿವಿಧ ದರ್ಜೆಯ ಕೋಚ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಈ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಬುಕ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೋಟಾದ ವಿವರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
- ಸ್ಲೀಪರ್ ಕ್ಲಾಸ್: ರೈಲಿನ ಸ್ಲೀಪರ್ ಕೋಚ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಬೋಗಿಗೆ ಸುಮಾರು 6 ರಿಂದ 7 ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ಗಳನ್ನು ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
- ಥರ್ಡ್ ಎಸಿ (3AC): ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ 3ನೇ ದರ್ಜೆಯ ಬೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕೋಚ್ಗೆ 4 ರಿಂದ 5 ಕೆಳಭಾಗದ ಆಸನಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಸೆಕೆಂಡ್ ಎಸಿ (2AC): ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ 2ನೇ ದರ್ಜೆಯ ಬೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕೋಚ್ಗೆ 3 ರಿಂದ 4 ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಈಗಾಗಲೇ ದಿವ್ಯಾಂಗರಿಗೆ ಅಥವಾ ವಿಕಲಚೇತನರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋಟಾ ಇದ್ದು, ಅದರ ಹೊರತಾಗಿ ಈ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಹಿರಿಯರಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು
ಈ ಸೌಲಭ್ಯವು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿರಬೇಕು. ಈ ಆದ್ಯತೆಯು ಮೊದಲು ಬಂದವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಕೋಟಾದ ಎಲ್ಲಾ ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ಗಳು ಭರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಬೇರೆ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.
ಆದರೆ, ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸಹಾಯಹಸ್ತ ಚಾಚುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಣದ ದಿನದಂದು, ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರಿ (ಟಿಟಿಇ) ಬಳಿ ಬಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ ಖಾಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ಸೀಟು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿದರೆ, ಟಿಟಿಇ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಆ ಸೀಟನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಬಹುದು.
ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡುವಾಗ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸೂಕ್ತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಟಿಟಿಇ ಮೂಲಕ ಸೀಟು ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ರೈಲ್ವೆಯ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಿರಿಯ ಜೀವಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಹಿರಿಯರು ಅಪ್ಪರ್ ಬರ್ತ್ ಸಿಕ್ಕರೆ ಏನು ಮಾಡುವುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವಿಲ್ಲದೆ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಬಹುದು.
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಗಳು – FAQs
- ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಯಾರಿಗೆ ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ ಆದ್ಯತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ?
ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು, 45 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. - ಸ್ಲೀಪರ್ ಕೋಚ್ನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಿಗಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ?
ಪ್ರತಿ ಸ್ಲೀಪರ್ ಕೋಚ್ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 6 ರಿಂದ 7 ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ಗಳನ್ನು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. - ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ ಮಾಡುವಾಗ ನಾನು ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ಸೀಟು ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಹೌದು, ಸಿಸ್ಟಮ್ ನಿಮ್ಮ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಬುಕಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ. - ಒಂದು ವೇಳೆ ಕೋಟಾ ಭರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಲೋವರ್ ಬರ್ತ್ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?
ಹೌದು, ಸೀಟುಗಳು ಭರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಬೇರೆ ಸೀಟು ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ ರೈಲು ಹತ್ತಿದ ನಂತರ ನೀವು ಟಿಟಿಇ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಖಾಲಿ ಇರುವ ಸೀಟುಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಬದಲಾವಣೆ ಕೋರಬಹುದು. - ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಯಾವ ದಾಖಲೆ ನೀಡಬೇಕು?
ಬುಕಿಂಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಪಾಸಣೆಗಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. https://www.pib.gov.in/indexd.aspx?reg=3&lang=1
- ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಸಿಗ್ತಾ ಇದೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಸೈಕಲ್ – ಬೆಲೆ ಕೇಳಿದ್ರೆ ಶಾಕ್ ಆಗ್ತೀರಾ
- ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: SSLC PUC ಆದವರಿಗೆ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಅಹ್ವಾನ
- ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ ಸಿಕ್ತು ದೊಡ್ಡ ರಿಲೀಫ್ । ಬಡ್ಡಿ ದರ ಇಳಿಕೆ
