Income Tax Rules: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಕಪ್ಪು ಹಣದ ಹರಿವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ತರಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಗದು ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ನಗದು ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾಗರೂಕತೆ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಗದು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವವರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಅಸಲಿ ಸತ್ಯ
ಅನೇಕ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೊಂದಲವಿದೆ, ಅದೆಂದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ನಗದು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಮಿತಿ ಇದೆಯೇ ಎಂದು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ಹಣವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಷರತ್ತು ಇದೆ. ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪಾಯಿಗೂ ನೀವು ಸರಿಯಾದ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಆ ಹಣವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು, ಅದಕ್ಕೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಆ ಹಣವು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ ಸಂಪಾದನೆಯೇ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಪುರಾವೆ ಇರಬೇಕು.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ದೊರೆತ ನಗದು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ನೀವು ಸರಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕ ನೀಡಲು ವಿಫಲರಾದರೆ, ಅದು ಅಕ್ರಮ ಹಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಮೊತ್ತದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 78 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಣವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ನಗದು ಮಿತಿಯ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳು
ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿಗಳಾದ ಜಮೀನು, ಮನೆ ಅಥವಾ ಫ್ಲಾಟ್ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗದು ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 269SS ಮತ್ತು 269T ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ 20,000 ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಪಾವತಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಾರಾದರೂ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಮೀರಿ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ನಗದನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಆ ವ್ಯವಹಾರದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಅಂದರೆ 100 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀವು ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟದ ಮುಂಗಡವಾಗಿ 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರೆ, ನೀವು ಅಷ್ಟೇ ಮೊತ್ತದ ದಂಡವನ್ನು ತೆರಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆ, ಚೆಕ್ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ.
ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ನಗದು ಮಿತಿ ಎಷ್ಟು?
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರದ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ನೀವು ಇತರರಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗಲೂ ಕೆಲವು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 269ST ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 2 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 2 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ನಗದಾಗಿ ಪಡೆದರೆ, ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಭಾರಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ದಂಡದ ಮೊತ್ತವು ನೀವು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಗದು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕವೇ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಕಣ್ಣು
ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯವಹಾರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ಮಾಹಿತಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗೆ 10 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಗದು ಜಮಾ ಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಅಷ್ಟೇ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಎಸ್ಎಫ್ಟಿ (SFT) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ನಗದು ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಐಟಿ ಇಲಾಖೆಯು ನಿಮಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆಗ ನೀವು ಆ ಹಣದ ಮೂಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ (Current Account) ವರ್ಷಕ್ಕೆ 50 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಗದು ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಿದರೂ ಇಲಾಖೆಯ ಕಣ್ಗಾವಲು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಯಮಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಲಹೆ
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಹಣದ ಚಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ದೇಶವು ನಗದು ರಹಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ನಗದು ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದೆ, ತಮ್ಮ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕ್ಷೇಮ. ನೀವು ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಹಣ ಹಿಂತೆಗೆಯುವಾಗ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಯಾರಿಗಾದರೂ ನೀಡುವಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಸೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ 8 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಬೇಕು. ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದರಿಂದ ಅನಗತ್ಯ ಕಾನೂನು ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ದಂಡದ ಹೊರೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗಬಹುದು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ
ಈ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು – FAQs
- ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ನಗದು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ?
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ನಗದು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಆ ಹಣಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಪುರಾವೆ ಇರಬೇಕು. - ಆಸ್ತಿ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಎಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಬಹುದು?
ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ 20,000 ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡುವಂತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಪಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. - ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ನಗದು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ?
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 1,99,999 ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ನಗದು ಪಡೆಯಬಹುದು. 2 ಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಡೆದರೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. - ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಎಷ್ಟು ನಗದು ಜಮಾ ಮಾಡಿದರೆ ಐಟಿ ನೋಟಿಸ್ ಬರಬಹುದು?
ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗೆ 10 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಗದು ಜಮಾ ಮಾಡಿದರೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ವಿವರಣೆ ಕೇಳಬಹುದು. - ಅಕ್ರಮ ನಗದು ಪತ್ತೆಯಾದರೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರತಿಶತ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ನಗದು ಪತ್ತೆಯಾದರೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಸರಿಸುಮಾರು 78 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಚಾರ್ಜ್ ವಿಧಿಸುವ ಕಾನೂನು ಇದೆ. - https://www.incometax.gov.in/iec/foportal/
